Gijzeling journalist: terecht dwangmiddel of verkeerde keuze?

Afgelopen donderdag werd bekend dat de NOS journalist Robert Bas door de rechtbank ‘gegijzeld’ was. Dit kan door de rechter worden opgelegd om medewerking aan een onderzoek af te dwingen. Een goed instrument of slaat de rechter de plank mis?

In 2014 werd ggz-directeur Rob Zweekhorst voor zijn woning van dichtbij doodgeschoten. De zaak is inmiddels bekend als vergismoord omdat het slachtoffer verwisseld is met een ander persoon. Het doelwit was niet de ggz-directeur maar iemand die te maken had met een grote mislukte drugsdeal eind 2013. De drugs van deze deal – met een straatwaarde van 10 miljoen euro – werden door de douane onderschept in een landing bananen uit Costa Rica. In de rechtszaak van deze vergismoord zijn afgeluisterde telefoongesprekken tussen de journalist Robert Bas en een bron van hem opgevoerd als bewijs. Het Openbaar Ministerie heeft deze documenten bij de zaak gevoegd. De verdediging in deze rechtszaak wil de journalist nu als getuige oproepen om hem te bevragen over het contact met deze bron. De journalist Robert Bas weigerde dit, het zou tegen zijn journalistieke verschoningsrecht ingaan. Dit recht houdt in dat journalisten hun bronnen niet hoeven prijs te geven. Dit is dus een belangrijk recht om journalisten en hun bronnen te beschermen.

De rechtbank oordeelde al in juni van dit jaar dat het verschoningsrecht niet van toepassing was op de afgeluisterde gesprekken van Robert Bas. Immers, de naam en toenaam van de bron zijn bekend, de gesprekken zijn in zijn geheel toegevoegd aan de openbare rechtszaak. Dus de rechter-commissaris heeft bepaald dat er van bronbescherming geen sprake meer is. Uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens – waar Nederland zich ook aan moet houden – gaan een stuk verder en bepalen dat ook datgene wat besproken is tussen journalist en bron onder het verschoningsrecht valt. Daags na het besluit om de journalist in gijzeling te nemen hebben verschillende journalisten gedemonstreerd tegen dit besluit. Zij menen dat de gijzeling een directe aanval is op de persvrijheid. Afgelopen vrijdagmiddag deed de meervoudige kamer uitspraak over het handhaven van de gijzeling. Deze oordeelde dat Robert Bas weer vrijgelaten moest worden. Wat vind jij? Is deze juridische gijzeling een goede manier om de onderste steen boven te krijgen in strafzaken of is weegt de bronbescherming van journalisten zwaarder?

 

Geplaatst in Rechtsstaat

Categorieën