Zwijgen of praten?

Het gerechtshof in Amsterdam legde vier mannen een levenslange gevangenisstraf op. In het megaproces speelden twee kroongetuigen een belangrijke maar omstreden rol.

De verdachten in het zogenoemde Passageproces stonden terecht voor onder meer liquidaties (huurmoorden) en pogingen daartoe met zeven doden als gevolg. De moorden vonden tussen 1993 en 2006 plaats. Lange tijd kreeg het OM het bewijs tegen de verdachten niet rond. Dit veranderde nadat twee verdachten besloten om met justitie samen te werken. Beide kroongetuigen moesten naar waarheid verklaren over bepaalde feiten in deze zaak, ook over hun eigen rol. In ruil daarvoor werd hun straf gehalveerd. Vier andere verdachten kregen uiteindelijk levenslang. ‘Het in koelen bloede en tegen betaling uit de weg ruimen van een medemens getuigt van een beklemmende kilte en gewetenloosheid’, merkte de rechtbank op. ‘Van groot belang is de beveiliging van de samenleving, voorkómen dat anderen dergelijke feiten begaan én dat deze verdachten hiertoe in de toekomst nogmaals overgaan. Daarnaast weegt vergelding zeer zwaar.’

‘Koopgetuigen’

Volgens het Parool keerden de verdachten en hun advocaten zich jarenlang tegen de kroongetuigen die ook wel ‘koopgetuigen’ of ‘beroepsleugenaars’ werden genoemd die ‘in ruil voor riante tegenprestaties de beschuldigingen uitten die justitie wilde horen.’ De advocaten noemden de deal met de kroongetuigen ‘onrechtmatig’. Het gerechtshof ging daar niet in mee. ‘Een kroongetuige mag niet liegen en deze twee kroongetuigen spreken elkaar tegen. Het OM had de deal moeten opzeggen of er nooit aan moeten beginnen’, zegt advocaat Flokstra in de Volkskrant. Zijn collega Meijering vond dat er met twee maten gemeten werd. ‘Belastende getuigen werden niet aangepakt. Getuigen die de kroongetuigen tegenspreken werden tot aan hun enkels afgezaagd.’

Vrij

Misdaadjournalist John van den Heuvel gaf het gerechtshof juist een groot compliment. ‘De overwegingen van de raadsheren tot de veroordelingen werden zeer uitvoerig onderbouwd en leidden tot een arrest dat tot lengte van jaren mede bepalend is voor het bestrijden van georganiseerde criminaliteit in Nederland’, schrijft hij in de Telegraaf. Zonder de verklaringen van de kroongetuigen had het OM het bewijs nooit rond gekregen. NRC Handelsblad merkt op dat misschien wel de belangrijkste les uit deze zaak is dat misdaad niet mag lonen, maar uit de school klappen over de onderwereld wel. Zo werd kroongetuige Fred Ros in eerste aanleg nog veroordeeld tot 30 jaar gevangenisstraf, maar legde het gerechtshof hem op basis van de deal 14 jaar gevangenisstraf op ofwel de helft van de strafeis van het OM. Beide kroongetuigen hebben hun straf inmiddels uitgezeten. Dino Soerel, die levenslang kreeg, gaat waarschijnlijk in cassatie.

Geplaatst in Rechtsstaat

Categorieën